Ακάθεκτη η Κομισιόν για τις βίζες της Τουρκίας

116
Ακάθεκτη η Κομισιόν για τις βίζες της Τουρκίας

Βρυξέλλες: Ακάθεκτη προχωρά η Κομισιόν στον σχεδιασμό για ελευθέρωση των ευρωπαϊκών θεωρήσεων διαβατηρίων για 79 εκατομμύρια Τούρκους πολίτες, παρακάμπτοντας το αίτημα που μετέφερε ο Πρόεδρος Αναστασιάδης στις Βρυξέλλες και το οποίο υιοθετήθηκε στα Συμπεράσματα της Συνόδου Κορυφής, για εκπλήρωση από την Άγκυρα των προαπαιτούμενων κριτηρίων, «έναντι όλων των κρατών-μελών», περιλαμβανομένης δηλαδή και της Κυπριακής Δημοκρατίας.
 
Πληροφορίες του «Φ» αναφέρουν ότι, παρά την αναφορά που υιοθετήθηκε στο κείμενο των Συμπερασμάτων, «η Κομισιόν δεν κάνει βήμα πίσω» και εξακολουθεί να εκλαμβάνει ως «εκπληρωμένα» κριτήρια του οδικού χάρτη της Τουρκίας, αν και παραδέχεται ότι αυτά δεν εφαρμόζονται στην περίπτωση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ενδεικτική της στάσης των Βρυξελλών είναι η περίπτωση του κριτηρίου 44 (συνεργασία με δικαστικές και εισαγγελικές Αρχές κρατών-μελών), το οποίο η Κομισιόν εξακολουθεί να θεωρεί -και μετά την έκδοση των πρόσφατων Συμπερασμάτων- ότι «έχει εκπληρωθεί», αν και ομολογεί ότι η Τουρκία δεν το εφαρμόζει έναντι της Κυπριακής Δημοκρατίας.
 
Άριστα ενημερωμένη πηγή ανέφερε στον «Φ» ότι «η Κομισιόν γνωρίζει ότι τα περιθώρια αντίδρασης της Λευκωσίας είναι περιορισμένα, καθώς η κυπριακή Κυβέρνηση δεν διαθέτει πλέον τη δυνατότητα άσκησης βέτο (σ.σ. η δυνατότητα αυτή υπήρχε στις 18 Μαρτίου κατά τη συνομολόγηση της Συμφωνίας Ε.Ε.-Τουρκίας) και ως εκ τούτου δεν είναι σε θέση να μπλοκάρει με πολιτικά μέσα ενδεχόμενη απόφαση για ελευθέρωση των θεωρήσεων διαβατηρίων για τους Τούρκους πολίτες».
 
Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρεί ότι βρισκόμαστε προ των πυλών για λύση του Κυπριακού και με βάση αυτή την αισιόδοξη ανάγνωση των εξελίξεων, εκτιμά ότι οι αντιδράσεις που εκδηλώθηκαν από τον Πρόεδρο Αναστασιάδη (επιστολή προς Γιούνκερ στις 6 Μαΐου) και τον ΥΠΕΞ Γιαννάκη Κασουλίδη (18 Οκτωβρίου στο Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων) «θα καταστούν άνευ αντικειμένου πολύ σύντομα, ενδεχομένως μέχρι τα τέλη του τρέχοντος έτους»…
 
Σημειώνεται ότι στο πλαίσιο της επιστολής του, ο Πρόεδρος Αναστασιάδης είχε υποδείξει προς τον Ζαν Κλοντ Γιούνκερ ότι «η αξιολόγηση της Κομισιόν αποτυγχάνει να επιληφθεί της παντελούς απουσίας προόδου από την Τουρκία» στα θέματα δικαιοσύνης και επανεισδοχής παράνομων μεταναστών, ενώ φρόντισε να υπενθυμίσει ότι από τον Ιούνιο 2012, η Κομισιόν, με γραπτή δήλωση διαβεβαίωσε τη Λευκωσία ότι θα παρακολουθούσε όλη τη διαδικασία προκειμένου να διασφαλίσει ότι όλες οι απαιτήσεις «υλοποιούνται χωρίς δυσμενείς διακρίσεις, έναντι όλων των κρατών-μελών της Ε.Ε.».
 
Ο Πρόεδρος Αναστασιάδης επιχείρησε να προσεγγίσει τον κ. Γιούνκερ την περασμένη Πέμπτη, στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής, με προφανή στόχο να ανατρέψει την πορεία των εξελίξεων που δρομολογεί η Κομισιόν. Ο κ. Αναστασιάδης ζήτησε από τον Πρόεδρο της Κομισιόν να στείλει «ένα ξεκάθαρο μήνυμα προς την Άγκυρα», προκειμένου να υλοποιήσει τις υποχρεώσεις της έναντι και της Κυπριακής Δημοκρατίας, χωρίς δυσμενείς διακρίσεις.
 
Η επόμενη ουσιαστική πράξη στο μέτωπο της ελευθέρωσης των θεωρήσεων για τους Τούρκους πολίτες, αναμένεται τον προσεχή Δεκέμβριο, οπότε οι υπηρεσίες της Κομισιόν, των οποίων προΐσταται ο κ. Γιούνκερ, προσανατολίζονται να εκδώσουν νέα αξιολόγηση επί όλου του φάσματος της συμφωνίας Ε.Ε.-Τουρκίας. Κύκλοι στην έδρα της Ε.Ε. έλεγαν χωρίς περιστροφές ότι «δεν βλέπουμε ουσιαστικές πιθανότητες για αλλαγή πλεύσης», επισημαίνοντας ότι η Κομισιόν θεωρεί ως «ύψιστη προτεραιότητα τη συνέχιση της συνεργασίας με την Τουρκία στο Προσφυγικό και συνεπώς επιδιώκει να ικανοποιήσει τα όποια αιτήματα προβάλλει το καθεστώς Ερντογάν. Ακόμη και εάν αυτά αφορούν κυριαρχικά δικαιώματα ή ζωτικά συμφέροντα ενός κράτους-μέλους, όπως συμβαίνει στην περίπτωση της Κυπριακής Δημοκρατίας».
 
Σε κάθε πάντως περίπτωση, θα πρέπει να επισημανθεί ότι ο κ. Γιούνκερ δεν είναι μόνος. Δρα εκ του ασφαλούς, έχοντας τις πλάτες της Άνγκελα Μέρκελ, η οποία επενδύει στη συνεργασία με την Τουρκία για την αναχαίτιση των προσφυγικών ροών, κάτι που θεωρείται ως το διαβατήριό της Καγκελαρίου της Γερμανίας για παραμονή στην εξουσία, ενόψει των εκλογών, το φθινόπωρο του 2017.
Επί της ουσίας του ζητήματος για ελευθέρωση των θεωρήσεων διαβατηρίων και σύμφωνα με την αξιολόγηση της Κομισιόν, εξακολουθούν να εκκρεμούν 7 από τα 72 προαπαιτούμενα κριτήρια (θέση που απορρίπτει η Λευκωσία -βλέπε άλλη στήλη).
 
Στην κορυφή των εκκρεμοτήτων βρίσκεται η τροποποίηση του αντιτρομοκρατικού νόμου της Τουρκίας, κάτι που η Κομισιόν θεωρεί ότι μπορεί επίσης να προσπεράσει με «διακοσμητικές αλλαγές», διαφοροποιώντας μόνο τον ορισμό (definition) της επίμαχης νομοθεσίας. Αντιπροσωπείες του τουρκικού ΥΠΕΞ και της Κομισιόν έχουν ήδη καταλήξει σε κάποιες εναλλακτικές φόρμουλες, ενώ στο ζήτημα έχει εμπλακεί και το Συμβούλιο της Ευρώπης, το οποίο φέρεται να έθεσε τις «κατευθυντήριες γραμμές».
 
 Όπως μας έλεγε έγκυρη κοινοτική πηγή, η τροποποίηση του αντιτρομοκρατικού νόμου της Τουρκίας θα είναι στα μέτρα της Άγκυρας και σε καμιά περίπτωση δεν θα περιορίζει τη δυνατότητα του τουρκικού κράτους να αναχαιτίσει οποιανδήποτε τρομοκρατική απειλή. Ωστόσο, παρά τις νέες εκπτώσεις που είναι έτοιμες να κάνουν οι Βρυξέλλες, ο τελευταίος λόγος ανήκει στον απρόβλεπτο Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος φέρεται να διατυπώνει ενδοιασμούς για «οποιανδήποτε άμεση αλλαγή» στον αντιτρομοκρατικό νόμο, επικαλούμενος την πρόσφατη απόπειρα πραξικοπήματος.
 
Ψήνεται η ετήσια έκθεση προόδου για ενταξιακές 
 
Η Κομισιόν έχει ήδη ξεκινήσει τη διαδικασία για την έκδοση της ετήσιας έκθεσης προόδου για την Τουρκία. Όπως πληροφορούμαστε, η έκθεση για την Τουρκία αναμένεται να δημοσιοποιηθεί στις 9 Νοεμβρίου, παράλληλα με το «πακέτο» για όλες τις υποψήφιες χώρες. Συναφείς πληροφορίες αναφέρουν ότι αυτή θα είναι η τελευταία φορά κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκδίδει εκθέσεις προόδου υποψηφίων χωρών το φθινόπωρο. Η πρακτική αυτή που κυριαρχεί από το 2006, θα διαφοροποιηθεί και οι εκθέσεις για τις υποψήφιες χώρες θα εκδίδονται την άνοιξη. Με βάση τη νέα τάξη πραγμάτων, οι επόμενες εκθέσεις προόδου της Κομισιόν (μετά την 9η Νοεμβρίου 2016), θα εκδοθούν την άνοιξη του 2018.
 
Σύγχυση στο Συμβούλιο
 
Επτά μόλις κριτήρια από σύνολο 72 απομένουν για την ελευθέρωση των θεωρήσεων διαβατηρίων για 79 εκατομμύρια Τούρκους πολίτες, υπογραμμίζει το έγγραφο προτεραιοτήτων για τη Κοινή Εξωτερική Πολιτική, Άμυνα και Ασφάλεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης (CFSP), προσυπογράφοντας με τον τρόπο αυτό την αξιολόγηση της Κομισιόν, κόντρα στις θέσεις της Λευκωσίας, η οποία διαφώνησε δημοσίως και καθέτως με τις εκθέσεις των υπηρεσιών του Ζαν Κλοντ Γιούνκερ.
 
Το κείμενο προτεραιοτήτων της Ε.Ε. για την CFSP, αναφέρει χαρακτηριστικά: «Σε σχέση με την άρση των απαιτήσεων για θεωρήσεις για Τούρκους πολίτες, η Τουρκία πρέπει να εκπληρώσει ακόμη 7 από τα 72 κριτήρια που καθορίζονται στον οδικό χάρτη για την ελευθέρωση των θεωρήσεων διαβατηρίων». Η θέση αυτή, με την οποία διαφωνεί η Λευκωσία, συμφωνήθηκε όλως παραδόξως από όλα τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. στο πλαίσιο της Επιτροπής Πολιτικής Ασφάλειας και υιοθετήθηκε παράλληλα με τα Συμπεράσματα του Συμβουλίου Εξωτερικών Σχέσεων, χωρίς συζήτηση, στις 17 Οκτωβρίου από τους «28».
 
Ως αποτέλεσμα, σύσσωμη η Ευρωπαϊκή Ένωση, εμφανίζεται να ταυτίζεται με την Κομισιόν στο ζήτημα της αξιολόγησης των κριτηρίων της Τουρκίας, αν και ως γνωστόν τόσο ο Πρόεδρος Αναστασιάδης, όσο και ο ΥΠΕΞ Γιαννάκης Κασουλίδης έχουν διατυπώσει εντονότατη διαφωνία. Ο κ. Κασουλίδης κατέθεσε μάλιστα και δημοσίως τη διαφωνία της Λευκωσίας με την αξιολόγηση της Κομισιόν, παραθέτοντας ένα προς ένα τα κριτήρια που δεν εφαρμόζονται έναντι της Κυπριακής Δημοκρατίας.
 
Υπό το φως των εκφρασθεισών διαφωνιών της κυπριακής πολιτειακής ηγεσίας, η επίμαχη πρόνοια του εγγράφου προτεραιοτήτων που εγκρίθηκε για την εξωτερική πολιτική της Ε.Ε. δεν συμβάλλει στην προσπάθεια της Λευκωσίας να ανατρέψει την πορεία των εξελίξεων που δρομολόγησε η αξιολόγηση της Κομισιόν, η οποία θεωρεί ότι «κριτήρια» του οδικού χάρτη της Τουρκίας έχουν «εκπληρωθεί», αν και κυνικά παραδέχεται ότι δεν εφαρμόζονται στη περίπτωση της Κυπριακής Δημοκρατίας.
 
Ωστόσο, πέραν της εν λόγω αρνητικής πρόνοιας, το έγγραφο προτεραιοτήτων κρίνεται ως θετικό, καθώς επαναλαμβάνει την υποχρέωση της Τουρκίας να εφαρμόσει τον οδικό χάρτη «έναντι όλων των κρατών-μελών». Ομοίως και στο Κυπριακό, όπου επαναλαμβάνονται όλες οι υποχρεώσεις της Τουρκίας, για «ενεργό συμβολή» στις προσπάθειες λύσης του προβλήματος με «συγκεκριμένους τρόπους». Θετικό κρίνεται το κείμενο και στα ζητήματα των ανεκπλήρωτων υποχρεώσεων της Τουρκίας, καθώς επαναλαμβάνονται όλες οι δεσμεύσεις της Άγκυρας για εφαρμογή του Πρωτοκόλλου, για εξομάλυνση σχέσεων, για σεβασμό της κυριαρχίας της Κυπριακής Δημοκρατίας στα χωρικά της ύδατα και στον εναέριό της χώρο, ενώ η Τουρκία καλείται να επιδείξει αυτοσυγκράτηση.
 
Ανταπόκριση: Παύλος Ξανθούλης, Βρυξέλλες

Ο ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟΣ
Διαβάστε αυτό πριν αποχωρήσετε!
Το Νομικό μας Γραφείο απευθύνεται σε ιδιώτες και επιχειρήσεις προσφέροντας δωρεάν νομική ενημέρωση, μέσω νομικής αποδελτίωσης και ποικίλων νομικών πληροφοριών, που παρέχονται μέσω της ιστοσελίδας μας. Ένα Like στις σελίδες μας κοινωνικής δικτύωσης θα αποτελέσει για όλους μας μία ηθική αναγνώριση και θα ενισχύσει το έργο μας. 
Σας ευχαριστούμε!