Αποποίηση της κληρονομιάς

1956

Ορέστης Σεϊμένης – Αλεξάνδρα Γεράγγελου
Τι είναι αποποίηση της κληρονομιάς

ΑΠΟΠΟΙΗΣΗ είναι η μονομερής δήλωση του κληρονόμου ότι δεν θέλει την κληρονομιά και την αποκρούει. Είναι δικαίωμά του να αποποιηθεί την κληρονομιά εάν θεωρήσει πως δεν τον συμφέρει να την αποδεχθεί. (Κ.Πολ.Δ. 812)

Που υποβάλλεται η δήλωση της αποποίησης

Η δήλωση της αποποίησης γίνεται στον Γραμματέα του δικαστηρίου της κληρονομιάς δηλαδή στο Ειρηνοδικείο, στην περιφέρεια του οποίου ο κληρονομούμενος είχε κατά το χρόνο του θανάτου του την κατοικία του και, αν δεν είχε κατοικία ούτε διαμονή, το Ειρηνοδικείο της Πρωτεύουσας του Κράτους.
ΑΚ. 1848.

Αν η αποποίηση έγινε ενώπιον αναρμοδίου δικαστηρίου, τότε είναι άκυρη.

Άρθρο 1851 Α.Κ

Η προθεσμία υποβολής της δήλωσης της αποποίησης χωρίς διαθήκη

Η προθεσμία αποποίησης είναι 4 μήνες από το θάνατο του κληρονομούμενου (η προθεσμία αυτή μπορεί να αρχίσει να «μετράει» από τότε που ο κληρονόμος έλαβε γνώση της επαγωγής της κληρονομίας σε αυτόν) (επαγωγή της κληρονομίας: δείτε παρακάτω).

Ο νόμος θεωρεί ότι κάποιος είναι κληρονόμος πλέον, δηλαδή έχει σιωπηρώς αποδεχθεί την κληρονομία, όταν έχει παρέλθει άπρακτη η παραπάνω προθεσμία των 4 μηνών για να προβεί σε αποποίηση (λέγεται και πλασματική αποδοχή).

(Η «επαγωγή» της κληρονομιαίας περιουσίας στον κληρονόμο:)  

Επαγωγή είναι η μεταβίβαση (η κτήση του δικαιώματος) της κληρονομιαίας περιουσίας  στον κληρονόμο ή στον κληροδόχο της περιουσίας που κληρονομείται  από τον νόμο ή από την διαθήκη, 1710 Α.Κ.

Δηλαδή:
Α. Μεταβίβαση του δικαιώματος στην περιουσία εκ του νόμου στους εγγύτερους-πλησιέστερους συγγενείς
Β. Μεταβίβαση του δικαιώματος στην περιουσία εκ τής διαθήκης στου εγγύτερους  συγγενείς  ή και άλλα μη συγγενικά πρόσωπα
Ως προς τη γνώση της επαγωγής στον αποποιούμενο επισημαίνεται ότι, για την παραδοχή της ως αφετηρίας της προθεσμίας, δεν αρκεί η γνώση του θανάτου του κληρονομουμένου, αλλά επιπροσθέτως και των περιστατικών εκείνων που συνιστούν τους αναγκαίους νομικούς όρους για την κλήση του κληρονόμου στην κληρονομιά του αποβιώσαντος, όπως, π.χ., είναι η ανυπαρξία διαθήκης και η εγγύτερη συγγενική σχέση με τον κληρονομούμενο.

(Χρόνος επαγωγής στην κληρονομία)

Είναι ο χρόνος θανάτου του κληρονομουμένου

Η προθεσμία υποβολής της δήλωσης της αποποίησης όταν υπάρχει διαθήκη

Η προθεσμία αποποίησης είναι 4 μήνες από τη δημοσίευση της διαθήκης
(η προθεσμία αυτή μπορεί να αρχίσει να «μετράει» από τότε που ο κληρονόμος έλαβε γνώση της επαγωγής της κληρονομίας σε αυτόν με διαθήκη)
Ο νόμος θεωρεί ότι κάποιος είναι κληρονόμος πλέον, δηλαδή έχει σιωπηρώς αποδεχθεί την κληρονομία, όταν έχει παρέλθει άπρακτη η παραπάνω προθεσμία των 4 μηνών για να προβεί σε αποποίηση (λέγεται και πλασματική αποδοχή)

Η προθεσμία υποβολής της δήλωσης της αποποίησης όταν ο κληρονομούμενος ήταν κάτοικος εξωτερικού (τελευταία κατοικία)

Η προθεσμία αποποίησης είναι 12 μήνες από το θάνατο του κληρονομούμενου (ή: από τότε που ο κληρονόμος έλαβε γνώση της επαγωγής κληρονομίας σε αυτόν)

Ο νόμος θεωρεί ότι κάποιος είναι κληρονόμος πλέον, όταν παρέλθει άπρακτη η προθεσμία αυτή για να προβεί σε αποποίηση (λέγεται πλασματική αποδοχή)

Η προθεσμία υποβολής της δήλωσης της αποποίησης όταν ο κληρονόμος έμαθε «τα νέα» ενώ διέμενε στο εξωτερικό

Η προθεσμία αποποίησης είναι 12 μήνες από το θάνατο του κληρονομούμενου (ή: από τότε που ο κληρονόμος έλαβε γνώση της επαγωγής κληρονομίας σε αυτόν)

Ο νόμος θεωρεί ότι κάποιος είναι (οριστικός) κληρονόμος πλέον, όταν παρέλθει άπρακτη η προθεσμία αυτή για να προβεί σε αποποίηση (λέγεται πλασματική αποδοχή)

Άρθρο 1847 Α.Κ

Η προθεσμία υποβολής της δήλωσης της αποποίησης όταν ο κληρονόμος είναι ανήλικος

Τις ίδιες παραπάνω προθεσμίες έχουν και οι ανήλικοι κληρονόμοι, με ένα επί πλέον  πλεονέκτημα σε σχέση με τους ενήλικες: είναι κληρονόμοι με το ευεργέτημα της απογραφής.

(Απόσπασμα από το υπό έκδοση βιβλίο για τις «ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΕΙΣ ΑΠΟ ΧΑΡΙΣΤΙΚΗ ΑΙΤΙΑ»)

Η αποποίηση μπορεί να γίνει με αντιπρόσωπο του κληρονόμου.  Ο ρόλος του Έλληνα Προξένου στο εξωτερικό

Η αποποίηση μπορεί να γίνει με αντιπρόσωπο του κληρονόμου. Απαιτείται όμως ειδική πληρεξουσιότητα με συμβολαιογραφικό έγγραφο.

Η πληρεξουσιότητα αυτή μπορεί να γίνει ενώπιον του Έλληνα Προξένου όταν πρόκειται για κληρονόμο που μένει στην αλλοδαπή (ο Πρόξενος στην περίπτωση αυτή ασκεί τα καθήκοντα του Συμβολαιογράφου). Η αποποίηση όμως θα γίνει μετά, ενώπιον του δικαστηρίου της κληρονομιάς, που όπως είπαμε είναι το μόνο αρμόδιο όργανο. Α.Κ. 1848

Η αποποίηση είναι άκυρη στις παρακάτω περιπτώσεις:

Α. Αν ο κληρονόμος δηλώσει αρχικά ότι αποδέχεται ρητά ή σιωπηρά την κληρονομιά, και μετά κάνει και αποποίηση, τότε η αποποίηση αυτή θεωρείται άκυρη. Άρθρο 1849 Α.Κ.

Β. Αν γίνει μετά την πάροδο της προθεσμίας για αποποίηση. Αν περάσει η προθεσμία, η κληρονομιά θεωρείται ότι έχει γίνει αποδεκτή σιωπηρώς. Άρθρο 1850 Α.Κ.

Γ. Αν έγινε πριν από την επαγωγή της περιουσίας ή από πλάνη ως προς το λόγο της επαγωγής. Επίσης είναι άκυρη, αν έγινε υπό αίρεση ή προθεσμία ή για μέρος της κληρονομιάς. Άρθρο 1851

Δ. Αν έγινε ενώπιον αναρμοδίου δικαστηρίου. Άρθρο 1851 Α.Κ

Η αποποίηση για ένα μέρος της κληρονομίας

Εάν η αποποίηση γίνει για μέρος της κληρονομιαίας περιουσίας τότε είναι επίσης άκυρη. Άρθρο 1851 Α.Κ

Σημείωση: Mπορεί να γίνει μερική αποποίηση της κληρονομιάς, όταν ο κληρονόμος καλείται να κληρονομήσει περισσότερες μερίδες από τον ίδιο λόγο ή από διάφορετικούς λόγους και εφ’ όσον δεν ορίζει κάτι άλλο η διαθήκη
Ίδιος λόγος=κλήση του κληρονόμου σε περισσότερες μερίδες από διάφορες διαθήκες
Διαφορετικοί λόγοι=κλήση του κληρονόμου εν μέρει από διαθήκη και εν μέρει από τον νόμο. Άρση του δικαιώματος της αποποίησης κάθε μερίδος εάν ο διαθέτης όρισε με την διαθήκη του διαφορετικά. Άρθρο 1853 Α.Κ.

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ: Ο κληρονόμος μπορεί να αποδεχθεί ή να αποποιηθεί κάθε μερίδα χωριστά. Μπορεί, π.χ. ο εξ αδιαθέτου κληρονόμος να αποδεχθεί την δική του κληρονομική μερίδα και να αποποιηθεί την επαχθείσα σε αυτόν λόγο αποποίησης από συγκληρονόμο.

Αν ο κληρονόμος δεν δήλωσε ότι αποποιείται μόνο την αρχική μερίδα ή μόνο την κατά προσαύξηση μερίδα ή και τις δύο, είναι θέμα ερμηνείας για το ποιά μερίδα αποποιείται. Αν δεν προκύπτει κάτι άλλο, εγγύτερο προς την βούληση του αποποιημένου, τότε η αποποίηση αφορά και τις δύο μερίδες.

Συμβολαιογραφικό έγγραφο – Υποθηκοφυλακείο – Πράξη Αποδοχής 

Ρητή αποδοχή κληρονομιάς υπάρχει όταν γίνεται με σκοπό την μεταγραφή της στο αρμόδιο υποθηκοφυλακείο, ώστε να αποκτηθεί η κυριότητα επί του ακινήτου της κληρονομιάς. Στη ρητή αποδοχή θα πρέπει να συνταχθεί συμβολαιογραφικό έγγραφο (είναι η λεγόμενη πράξη αποδοχής).

Σιωπηρή αποδοχή κληρονομιάς υπάρχει όταν η θέληση προσωρινού κληρονόμου να γίνει οριστικός κληρονόμος συνάγεται από πράξεις του όπως π.χ. η αίτηση για έκδοση κληρονομητηρίου, η αγωγή για τη διεκδίκησή της ή ακόμα και η χρήση πράγματος της κληρονομιάς.

Εάν ο κληρονόμος αποποιηθεί την κληρονομιαία περιουσία, ποιoς δικαιούται να την αποκτήσει στη συνέχεια

Αν ο κληρονόμος αποποιηθεί την κληρονομιά, η επαγωγή που αποποιήθηκε θεωρείται ότι δεν του έγινε ποτέ. Η κληρονομιά επάγεται σ’ εκείνον που θα είχε κληθεί, αν κληρονόμος που αποποιήθηκε δεν ζούσε κατά το θάνατο του κληρονομουμένου.

(Η αποποιηθείσα περιουσία θα αποκτηθεί από τους εξ αδιαθέτου κληρονόμους του αποποιηθέντος κληρονόμου την περιουσία αυτή). Η επαγωγή θεωρείται ότι έγινε κατά το θάνατο του κληρονομουμένου για τον νέο-επόμενο κληρονόμο. Άρθρα 1854 και 1856  Α.Κ.

Μετά την αποποίηση της κληρονομιαίας περιουσίας, ποιες ημερομηνίες έχει ο επόμενος δικαιούχος – κληρονόμος για να αποποιηθεί και αυτός την περιουσία. Από πότε αρχίζουν οι σχετικές ημερομηνίες.

Στην περίπτωση αυτή υπάρχει μετάθεση του χρόνου γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης για τον χρόνο αποποίησης της κληρονομιάς.
Εδώ η φορολογική υποχρέωση γεννιέται κατά το χρόνο της αποποίησης της κληρονομιάς ή κληροδοσίας, γι’ αυτόν που έγινε δικαιούχος εξαιτίας αυτής της αποποίησης. N.2961/2001 άρθρο 7 η

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ: O A΄ πεθαίνει την 20η /8/2017. Ο Β΄ είναι μοναδικός κληρονόμος του Α΄. Ο Β΄αποφασίζει να ασκήσει το δικαίωμα της αποποίησης και κάνει την αποποίηση στο Ειρηνοδικείο την 15η/9/2017. Ο επόμενος εγγύτερος συγγενής του Β,΄ δηλαδή ο Γ΄, αρνείται με την σειρά του  την επαγωγή σε αυτόν της κληρονομιαίας περιουσίας και θα κάνει αποποίηση και αυτός. Η προθεσμία των 4 μηνών αρχίζει γι αυτόν από την 15/9/2017 (δηλαδή από την ημέρα που ο Β΄έκανε την αποποίηση)

Σε περίπτωση αποποίησης της κληρονομίας, τι φόρο (κληρονομιάς) οφείλει ο επόμενος δικαιούχος 

Σε περίπτωση αποποίησης της κληρονομιάς, εκείνος (ο επόμενος κληρονόμος) που καθίσταται δικαιούχος της κτήσης από την αιτία αυτή οφείλει το φόρο, τον οποίο θα κατέβαλε ο αποποιηθείς κληρονόμος κατά την επαγωγή προς αυτόν, εφόσον ο φόρος αυτός είναι μεγαλύτερος. Ν.2961/2001 άρθρο 30.

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ:
O AB κληρονόμησε μια μονοκατοικία από τον πατέρα του, αξίας 600.000€. Αρνείται να αποδεχθεί την κληρονομία αυτή και την αποποιείται. Εάν έκανε αποδοχή της κληρονομιάς θα πλήρωνε φόρο 16.500€
Στην θέση διαδοχής του ακολουθούν τα δύο παιδιά του στα οποία μοιράζεται η περιουσία του πατέρα του (κληρονομική μερίδα από 300.000€ κάθε παιδί).
Σύμφωνα με το άρθρο 30, ο φόρος κληρονομιάς που θα αναλογεί στα δύο παιδιά είναι:
-πρώτο παιδί: Στις 300.000€ αναλογεί φόρος               1.500€
-δεύτερο παιδί: Στις 300.000€ αναλογεί φόρος            1.500€
Σύνολο φόρου κληρονομίας των δύο τέκνων               3.000€
ΕΠΕΙΔΗ το συνολικό ποσό των δύο φόρων κληρονομίας που αναλογεί στα δύο παιδιά είναι μικρότερο από το ποσό που θα κατέβαλλε ο μπαμπάς τους (16.500€), θα πρέπει να καταβάλλουν το ποσό αυτό (16.500€) με την δήλωση φόρου κληρονομιάς που θα υποβάλλουν στην εφορία. Το ποσό αυτό θα μερισθεί σε μέρη ανάλογα στους δύο αυτούς κληρονόμους και επομένως ο κάθε ένας τους θα καταβάλλει φόρο 8.250€  (δηλαδή: 16.500€ /2 = 8.250€)

Προσωρινός κληρονόμος-Οριστικός κληρονόμος

Ο κληρονόμος αποκτά την κληρονομιά αυτοδικαίως, δηλ. χωρίς πράξη αποδοχής εκ μέρους του, κατ’ αρχήν από το χρονικό σημείο του θανάτου του κληρονομουμένου (άρθρα 1711, 1846 Α.Κ.),  Πρόκειται για προσωρινό κληρονομικό δικαίωμα (προσδοκία δικαιώματος το οποίο γίνεται οριστικό δικαίωμα μόνο με την απώλεια του δικαιώματος για αποποίηση της κληρονομιάς). Δηλαδή: εάν κάνω αποποίηση χάνω το προσωρινό δικαίωμα. Εάν δεν κάνω αποποίηση, τότε έχω αποδεχθεί (σιωπηρά ή με δήλωσή μου) την κληρονομιά και το προσωρινό μου δικαίωμα μετατρέπεται σε οριστικό.

Σε περίπτωση υπάρξεως διαθήκης: το δικαίωμα (προσωρινό ή οριστικό) χάνεται όταν δημοσιευθεί η διαθήκη και ανατρέπει την σειρά διαδοχής εις βάρος του εξ αδιαθέτου κληρονόμου.

Αποποίηση κληρονομιάς από το Δημόσιο: Το Δημόσιο δεν μπορεί να αποποιηθεί την κληρονομιά

Το δημόσιο δεν μπορεί να αποποιηθεί την κληρονομιά που του έχει επαχθεί εξ αδιαθέτου ΑΚ. 1848
Σημείωση: Εφ’ όσον όλοι οι κληρονόμοι του αποβιώσαντος αποποιηθούν όλη η περιουσία του θα καταλήξει στο Ελληνικό Δημόσιο.

Αποποίηση κληρονομιάς: Δεν είναι νόμιμη η παρακράτηση των συντάξεων των μελών της οικογενείας για χρέη του θανόντος, όταν έχουν κάνει αποποίηση της κληρονομιάς 

Σε περίπτωση θανάτου δανειολήπτη του Τ.Π.& Δανείων και αποποίησης της κληρονομιάς του από τα μέλη της οικογενείας του, τα οποία καθίστανται δικαιούχοι εξ ιδίου δικαίου συνταξιοδοτικών παροχών, λόγω θανάτου του άμεσα ασφαλισμένου, δεν είναι νόμιμη η παρακράτηση από το Ταμείο τμήματος των συνταξιοδοτικών αυτών παροχών για την εξυπηρέτηση των δανειακών υποχρεώσεων του αποβιώσαντος δανειολήπτη.
ΝΣΚ 219/2016.

Αποποίηση της ψιλής κυριότητος 

H ψιλή κυριότητα ακινήτων υπόκειται σε φόρο  όταν περιέλθει σε άλλον κληρονόμο ή κληροδόχο, κατόπιν αποποίησης της κληρονομιάς ή κληροδοσίας από εκείνον που έχει με ιδιαίτερο τίτλο την επικαρπία.

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ: 
Ο ΓΔ, 66 ετών, κατέχει την επικαρπία ενός ακινήτου, αξίας 200.000€, και αργότερα κληρονομεί και την ψιλή κυριότητα. ΔΕΝ θέλει όμως την ψιλή κυριότητα. Κάνει αποποίηση κληρονομιάς γι’ αυτήν (δηλαδή την ψιλή κυριότητα). Κατόπιν τούτου η ψιλή κυριότητα περιέρχεται νομίμως στον επόμενο κληρονόμο έστω τον ΑΖ
Ο ΑΖ θα φορολογηθεί αμέσως για την αξία της ψιλής κυριότητος ΑΝ ΚΑΙ ΔΕΝ ΚΑΤΕΧΕΙ ΤΗΝ ΕΠΙΚΑΡΠΙΑ.
Και ο φόρος θα υπολογισθεί: 200.000 Χ 3/10  = 60,000€  = η αξία της επικαρπίας
Επομένως, 200.000€ μείον 60.000€  = 140.000€  = η αξία της ψιλής κυριότητος

Η Αποποίηση της κληρονομιάς και η λήψη της κληρονομιαίας περιουσίας από τον επόμενο κληρονόμο, δεν είναι Δωρεά.
Προσδοκία δικαιώματος.

Στην δωρεά προϋπόθεση είναι η μείωση της περιουσίας του δωρητή και η αύξηση της περιουσίας του δωρεοδόχου.(Α.Κ. 497)

Στην περίπτωση της αποποίησης κληρονομιάς ο κληρονόμος έχει προσδοκία δικαιώματος και όχι κεκτημένο δικαίωμα (είναι προσωρινός κληρονόμος και μόνο με την αποδοχή της κληρονομιάς γίνεται οριστικός κληρονόμος) και επομένως στην αποποίηση της κληρονομιάς δεν είναι δωρεά αφού δεν χάνει κάποιο δικαίωμα. Θεωρείται ότι δεν έγινε επαγωγή της κληρονομιάς στον αποποιηθέντα.

Όταν λοιπόν οφείλεται κάποιος χωρίς να χάνει κάποιος άλλος την ίδια περιουσία, δεν υπάρχει περίπτωση δωρεάς

Στην περίπτωση της παραίτησης από κάποιο δικαίωμα που δεν έχει αποκτηθεί ακόμα δεν είναι περιουσιακό στοιχείο εφ’ όσον το δικαίωμα αυτό εξαρτάται από κάποια αναβλητική ή διαλυτική αίρεση (δηλαδή δεν υπάρχει κεκτημένο δικαίωμα αλλά προσδοκία δικαιώματος όπως είπαμε παραπάνω). Και εδώ η παραίτηση από το δικαίωμα αυτό δεν αποτελεί δωρεά, εάν γίνει στο χρονικό σημείο αυτής της προσδοκίας

Αποποίηση: όταν ο κληρονομούμενος είχε επιχείρηση την οποία ΔΕΝ συνεχίζουν οι κληρονόμοι – Ενημέρωση της Δ.Ο.Υ.

Σε περίπτωση μη συνέχισης της επιχείρησης από τους κληρονόμους, η δήλωση διακοπής υποβάλλεται από έναν τουλάχιστον εκ των κληρονόμων εντός 30 ημερών από τη λήξη της προθεσμίας αποποίησης που προβλέπεται από τον νόμο. (Θυμίζουμε ότι η αποποίηση στην περίπτωση αυτή ,πρέπει να γίνει πριν την λήξη της προθεσμίας των 120 ημερών
ΠΟΛ.1178/11.8.2015 παρ.1η  ΠΟΛ.1006/31.12.2013 άρθρο 8 παρ.1

Όταν δεν γίνει αποποίηση: όταν ο κληρονομούμενος είχε επιχείρηση πριν πεθάνει, την οποία συνεχίζουν οι κληρονόμοι – Ενημέρωση στη Δ.Ο.Υ.

Σε περίπτωση θανάτου και συνέχισης της επιχείρησης από τους κληρονόμους (λόγω κληρονομικής διαδοχής), η δήλωση διακοπής εργασιών (έντυπο Μ4 «δήλωση διακοπής δραστηριότητος») υποβάλλεται από τον ή τους κληρονόμους εντός 30 ημερών από την ενεργό ανάμειξή τους στην κληρονομούμενη επιχείρηση

Επίσης, στην περίπτωση που δεν ασκηθεί από τους κληρονόμους το δικαίωμα της αποποίησης μέσα στους 4 μήνες, η δήλωση διακοπής εργασιών (έντυπο Μ4 «δήλωση διακοπής δραστηριότητος») θα υποβληθεί από τους κληρονόμους όχι πέραν των 30 ημερών από τη λήξη της προθεσμίας αποποίησης που προβλέπεται από τις διατάξεις του άρθρου 1847 του Αστικού Κώδικα (άρθρο 29 παρ. 1 γ΄ Ν. 1642/1986, όπως ισχύει) και συνυποβάλλεται το έντυπο Μ7 προκειμένου να δηλωθεί η σχέση του/των κληρονόμου/ων.
ΠΟΛ.1178/11.8.2015 παρ.1η  ΠΟΛ.1006/31.12.2013 άρθρο 8 παρ.1

Αιτία θανάτου: όταν ο κληρονομούμενος ΔΕΝ είχε επιχείρηση πριν πεθάνει

Ειδικά σε περίπτωση θανάτου, φυσικού προσώπου μη επιτηδευματία, η δήλωση Μ1 « Δήλωση Απόδοσης ΑΦΜ/ Μεταβολής Ατομικών Στοιχείων», υποβάλλεται από έναν τουλάχιστον εκ των κληρονόμων ή των εγγυτέρων συγγενών συνυποβάλλοντας ληξιαρχική πράξη θανάτου και Δήλωση Σχέσεων Φορολογουμένου (έντυπο Μ7), το αργότερο μέχρι τη λήξη προθεσμίας υποβολής της δήλωσης Φορολογίας Εισοδήματος.. Στις περιπτώσεις που το έντυπο Μ1 υποβάλλεται από εξουσιοδοτημένο άτομο, κατατίθεται και ευκρινές φωτοαντίγραφο του στοιχείου ταυτότητας του υπόχρεου.
ΠΟΛ.1178/11.8.2015 παρ. 1α  ΠΟΛ.1006/31.12.2013 άρθρο 3 παρ.2

Τι είναι η Κληροδοσία

Κληροδοσία είναι η (με διάταξη της διαθήκης) παροχή περιουσιακής ωφέλειας σε κάποιον (λέγεται κληροδόχος), χωρίς αυτός να είναι κληρονόμος. Άρθρο 1967 Α.Κ.

Είναι αιτία θανάτου κτήση.

Η κληροδοσία αποτελεί και είναι βάρος της κληρονομίας και εκπίπτει από αυτήν.
(…για τα βάρη και τα χρέη της κληρονομιάς, διαβάστε αύριο στο τρίτο και τελευταίο μέρος της δημοσίευσης για την αποποίηση…)

Ο κληροδόχος αποκτά ενοχική αξίωση κατά τον θάνατον του κληρονομουμένου:
– κατά του βεβαρημένου κληρονόμου ή
– κατά του βεβαρημένου καταπιστευματοδόχου  ή
– κατά του βεβαρημένου κληροδόχου
(όπως θα έχει ορίσει ο διαθέτης στην διαθήκη του)

Ο κληροδόχος πρέπει να υποβάλλει φορολογική δήλωση κληρονομίας (μέσα στις καθορισμένες ημερομηνίες) και στην συνέχεια προσκομίζει το πιστοποιητικό κληρονομίας στον κληρονόμο για να του αποδοθεί το κληροδότημα. Εάν δεν προσκομίσει στον κληρονόμο το πιστοποιητικό κληρονομίας του προισταμένου της Δ.Ο.Υ. ότι δηλώθηκε το κληροδότημα και πληρώθηκε ο φόρος, τότε ο κληρονόμος έχει το δικαίωμα να αρνηθεί να παραδώσει το κληροδότημα στον κληροδόχο.