Τι ισχύει για το δικαίωµα εκλέγειν και εκλέγεσθαι των πολιτών της ΕΕ που διαµένουν στην Ελλάδα σε εκλογές για αυτοδιοίκηση και Ευρωκοινοβούλιο

175

∆ικαίωµα εκλέγειν και εκλέγεσθαι των πολιτών της Ένωσης – Προθεσµία εγγραφής στους εκλογικούς καταλόγους

Με εγκύκλιό του το Υπουργείο Εσωτερικών παρέχει πληροφορίες σχετικά με το δικαίωµα εκλέγειν και εκλέγεσθαι των πολιτών της Ένωσης που διαµένουν στην Ελλάδα ενόψει των αυτοδιοικητικών (δηµοτικών και περιφερειακών) εκλογών και των εκλογών για την ανάδειξη των µελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Μαΐου 2019, καθώς και την προθεσµία εγγραφής στους εκλογικούς καταλόγους.

Όπως αναφέρεται στην εγκύκλιο, στις εκλογές του Μαΐου 2019 θα ασκήσουν το δικαίωµα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι και οι πολίτες των κρατών µελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης που κατοικούν στη χώρα µας χωρίς την προϋπόθεση απόκτησης της ελληνικής ιθαγένειας, σύµφωνα µε τα οριζόµενα στο πδ 133/1997 (Α΄ 121)1 , όπως τροποποιήθηκε µε το πδ 320/1999 (Α΄ 305) και στο ν. 2196/1994 (Α΄ 41), µε τα οποία ενσωµατώθηκαν στην ελληνική νοµοθεσία οι Οδηγίες 94/80/ΕΚ και 93/109/ΕΚ, αντίστοιχα, για την άσκηση του δικαιώµατος του εκλέγειν και εκλέγεσθαι κατά τις δηµοτικές εκλογές από τους πολίτες της Ένωσης που κατοικούν σε κράτος – µέλος του οποίου δεν είναι υπήκοοι και για την άσκηση του δικαιώµατος του εκλέγειν και εκλέγεσθαι κατά τις εκλογές για την ανάδειξη των µελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου από τους πολίτες της Ένωσης που κατοικούν στην Ελλάδα και δεν είναι Έλληνες πολίτες.

 

Στις ευρωεκλογές οι πολίτες της Ένωσης µπορούν να ασκήσουν τα πολιτικά τους δικαιώµατα είτε στο κράτος µέλος καταγωγής είτε στο κράτος µέλος κατοικίας.

∆εν είναι επιτρεπτό όµως να ψηφίσουν περισσότερο από µία φορά κατά τις ίδιες εκλογές.

Στην ειδική περίπτωση που ευρωπαίοι πολίτες θα επιλέξουν να ψηφίσουν συνδυασµούς/υποψηφίους του κράτους µέλους καταγωγής τους, θα πρέπει να απευθυνθούν στην Πρεσβεία ή το Προξενείο της χώρας τους στην Ελλάδα.

Σηµειώνεται ότι στις προσεχείς εκλογές του Μαΐου 2019 για την ανάδειξη των περιφερειακών αρχών θα ψηφίσουν για πρώτη φορά και οι πολίτες των κρατών – µελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως ορίζεται µε το άρθρο 48 του ν. 4555/2018 (Α΄ 133), υπό την προϋπόθεση ότι είναι εγγεγραµµένοι σύµφωνα µε την κείµενη νοµοθεσία στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους των οικείων δήµων.

Οι πολίτες της Ένωσης που επιθυµούν να ασκήσουν το δικαίωµα του εκλέγειν στις εκλογές για την ανάδειξη των µελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και τις αυτοδιοικητικές εκλογές στην Ελλάδα, οφείλουν να εγγραφούν στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους δήµου του τόπου κατοικίας τους.

Οι πολίτες της Ένωσης, εφόσον το επιθυµούν, αποκτούν το δικαίωµα του εκλέγεσθαι για τα αξιώµατα του δηµάρχου, του δηµοτικού συµβούλου και του µέλους του περιφερειακού συµβουλίου, µε την προϋπόθεση της εγγραφής τους στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους των οικείων δήµων, σύµφωνα µε τα οριζόµενα στα άρθρα 10 και 48 του ν. 4555/2018. Το περιεχόµενο της εγκυκλίου χωρίζεται σε τρία µέρη.

Στο ΜΕΡΟΣ Α περιλαµβάνονται οδηγίες για την εγγραφή των κοινοτικών εκλογέων στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους.

Το ΜΕΡΟΣ Β αφορά στις αναγκαίες πληροφορίες που θα πρέπει να παρέχονται στους εκλογείς αυτούς.

Στο ΜΕΡΟΣ Γ παρατίθενται ειδικές πρωτοβουλίες που µπορούν να ληφθούν στο πλαίσιο ενηµερωτικών εκστρατειών για την έγκαιρη και πλήρη ενηµέρωσή τους αναφορικά µε την άσκηση των πολιτικών δικαιωµάτων τους.

ΜΕΡΟΣ Α ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΕ ΕΙ∆ΙΚΟΥΣ ΕΚΛΟΓΙΚΟΥΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΥΣ

Για τη διασφάλιση του κύρους των εγγραφών και µεταβολών µέχρι την τελική καταχώρησή τους στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους, επισηµαίνονται τα εξής:

Για την εγγραφή στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους, οι πολίτες της Ένωσης οφείλουν να προσέλθουν στο δήµο της κατοικίας τους προσκοµίζοντας ισχύον αποδεικτικό ταυτότητας (αστυνοµική ταυτότητα ή διαβατήριο), προκειµένου να συµπληρώσουν τη σχετική αίτηση – δήλωση εγγραφής.

Τα στοιχεία των πολιτών της Ένωσης αποστέλλονται στο Υπουργείο Εσωτερικών, στο πλαίσιο των δίµηνων αναθεωρήσεων, προκειµένου να ενσωµατωθούν στην κεντρική βάση δεδοµένων.

Σύµφωνα µε τις διατάξεις της Οδηγίας 94/80/ΕΚ, που µεταφέρθηκαν στην ελληνική έννοµη τάξη µε το πδ 133/1997, όπως ισχύει, ως «κράτος µέλος κατοικίας» ορίζεται το κράτος µέλος στο οποίο κατοικεί ο πολίτης της Ένωσης, χωρίς να έχει την ιθαγένειά του.

Ως εκ τούτου, στην αίτηση – δήλωση του κοινοτικού εκλογέα θα πρέπει να συµπληρώνεται, υποχρεωτικά, η ακριβής διεύθυνση κατοικίας του στην Ελλάδα (Νοµός, ∆ήµος, ∆ηµοτική Ενότητα, Κοινότητα, Οδός, Αριθµός, Τ.Κ. και τηλέφωνο επικοινωνίας).

Σηµειώνεται ότι, σύµφωνα µε τις διατάξεις των άρθρων 51 εδ. α, β ΑΚ, το «πρόσωπο» έχει κατοικία τον τόπο της κύριας και µόνιµης εγκατάστασής του.

Κανένας δεν µπορεί να έχει περισσότερες από µία κατοικίες (αρχή της αποκλειστικότητας της κατοικίας), κατά δε τη διάταξη του άρθρου 53 ΑΚ, αν δεν µπορεί να αποδειχθεί η κατοικία του προσώπου, κατοικία θεωρείται ο τόπος διαµονής του.

Από τις ανωτέρω διατάξεις προκύπτει ότι η κατοικία αποτελεί το νοµικό σύνδεσµο του προσώπου µε ορισµένο τόπο, ο οποίος καθίσταται κατά τη βούλησή του το κέντρο των κοινωνικών, οικονοµικών, επαγγελµατικών και άλλων σχέσεών του.

Η διαµονή έχει στενότερη έννοια από εκείνη της κατοικίας, διότι ενέχει το στοιχείο της προσωρινότητας, είναι όµως δυνατό να συµπίπτει µε την κατοικία, οπότε απορροφάται από την τελευταία (ΣτΕ 1454/2008 και 44, 45, 49 Αποφάσεις Πολυµελούς Πρωτοδικείου Κω).

Συνεπώς, για την εγγραφή του στον ειδικό εκλογικό κατάλογο και την άσκηση του εκλογικού δικαιώµατος στις αυτοδιοικητικές εκλογές, ο κοινοτικός εκλογέας οφείλει να κατοικεί στο δήµο ή να καταδεικνύει καθ’ οιονδήποτε τρόπο µια, έστω, προσωρινή εγκατάσταση.

Η προθεσµία εγγραφής στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους, ενόψει των αυτοδιοικητικών εκλογών και των ευρωεκλογών του 2019, λήγει στις 28 Φεβρουαρίου 2019.

Σηµειώνεται ότι για την υποβολή ενστάσεων, έχουν εφαρµογή οι διατάξεις του άρθρου 17 του πδ 26/2012, σύµφωνα µε τις οποίες κάθε εκλογέας ή αντιπρόσωπος Κόµµατος αναγνωρισµένου κατά τον κανονισµό της Βουλής, έχει το δικαίωµα να υποβάλει στον δήµαρχο ένσταση κατά της εγγραφής ή της µη εγγραφής ενός προσώπου στις αναρτώµενες καταστάσεις.

Οι πολίτες της Ε.Ε. που θα επιλέξουν να ψηφίσουν στις ευρωεκλογές στην Ελλάδα, θα πρέπει να ενηµερώνονται από τους εντεταλµένους υπαλλήλους ότι τα στοιχεία τους αποστέλλονται µέσω του Υπουργείου Εσωτερικών στο κράτος µέλος καταγωγής τους, προκειµένου να αποφευχθεί κάθε ενδεχόµενο διπλοψηφίας (άρθρο 13 Οδηγίας 93/109/ΕΚ). Για το σκοπό αυτό, οι αρµόδιοι υπάλληλοι θα πρέπει να επιδείξουν µεγάλη προσοχή κατά την καταγραφή των στοιχείων µε λατινικούς χαρακτήρες, όπως αυτά προκύπτουν από το ισχύον αποδεικτικό ταυτότητας που προσκοµίζουν οι ενδιαφερόµενοι.

Δείτε αναλυτικά την εγκύκλιο του Υπουργείου Εσωτερικών.