ΣτΕ 1412/2019 Τμ.Ε΄: Κατάρτιση δασικών χαρτών, διαδικασία άσκησης αντιρρήσεων & προθεσμία άσκησης αιτήσεως ακυρώσεως κατά της κυρωτικής πράξης

102

Εφόσον μόνη εκτελεστή πράξη στη διαδικασία κύρωσης δασικού χάρτη είναι η δημοσιευτέα στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως πράξη κύρωσης του χάρτη, από τη δημοσίευση της τελευταίας αυτής κυρωτικής πράξης τεκμαίρεται η γνώση του ενδιαφερόμενου για την κύρωση του αναρτηθέντος δασικού χάρτη και εκκινεί η προθεσμία άσκησης αιτήσεως ακυρώσεως κατά της κυρωτικής πράξης όπως ορίζεται στο νόμο 3889/2010, υπό την προϋπόθεση, βεβαίως, ότι έχουν τηρηθεί προσηκόντως από τη Διοίκηση οι διατυπώσεις δημοσιότητας της ανάρτησης των δασικών χαρτών. Τούτο ισχύει ανεξαρτήτως εάν έχει προηγηθεί ή όχι η άσκηση αντιρρήσεων κατά του αναρτηθέντος δασικού χάρτη, αφού η άσκηση αντιρρήσεων δεν προδιαγράφεται στο νόμο ως υποχρεωτικό στάδιο της διαδικασίας που απολήγει στην κύρωση του δασικού χάρτη αλλά ως δυνατότητα που παρέχεται από το νόμο στον ενδιαφερόμενο. Εφόσον δε ο ενδιαφερόμενος βαρύνεται κατά νόμο με την παρακολούθηση της διαδικασίας κύρωσης του αναρτηθέντος δασικού χάρτη, στην οποία ο ίδιος οικειοθελώς συμμετείχε με την υποβολή αντιρρήσεων, ο ίδιος βαρύνεται με την επίδειξη επιμέλειας στην τήρηση των προθεσμιών για την άσκηση αιτήσεως ακυρώσεως κατά της οριστικής πράξης κύρωσης δασικού χάρτη, προβαίνοντας στις απαραίτητες ενέργειες ώστε να λάβει γνώση της απάντησης της Διοίκησης επί των αντιρρήσεων και των στοιχείων του φακέλου που αποτέλεσαν το έρεισμα της αιτιολογίας της Διοίκησης για το χαρακτηρισμό έκτασης της ιδιοκτησίας του ως δασικής. Στην ειδική, όμως, περίπτωση κατά την οποία, στη διάρκεια της εξηκονθήμερης προθεσμίας από τη δημοσίευση της πράξης κύρωσης του δασικού χάρτη, μετά την πάροδο της οποίας ο ενδιαφερόμενος δεν έχει πλέον δικαίωμα άσκησης αιτήσεως ακυρώσεως, κοινοποιηθεί στον ενδιαφερόμενο, με πρωτοβουλία της Διοίκησης, η απάντησή της επί των αντιρρήσεων, τότε και μόνο η σχετική δικονομική προθεσμία άσκησης αιτήσεως ακυρώσεως εκκινεί από την ενέργεια αυτή της κοινοποίησης, ώστε ο ενδιαφερόμενος να διατηρεί ακέραιο το στάδιο δικονομικής προστασίας των δικαιωμάτων του, που προβλέπεται από το νόμο. Αντιθέτως, η κοινοποίηση, στον ενδιαφερόμενο της απάντησης της Διοίκησης επί των αντιρρήσεων μετά την πάροδο της εξηκονθήμερης προθεσμίας για την άσκηση αιτήσεως ακυρώσεως, δηλαδή, σε χρόνο κατά τον οποίο αυτός έχει ήδη απολέσει ήδη την προθεσμία προσβολής της μόνης αυτοτελώς προσβλητής εκτελεστής κυρωτικής πράξης, δεν δύναται να έχει τα ίδια ως άνω αποτελέσματα παρέκτασης της εν λόγω δικονομικής προθεσμίας. Συνεπώς, στην περίπτωση αυτή, η εν λόγω επιγενόμενη κοινοποίηση δεν συνιστά την αφετηρία προσβολής με αίτηση ακυρώσεως της μόνης προσβλητής πράξης κύρωσης του δασικού χάρτη, αλλ’ αφετηρία παραμένει η επομένη της δημοσίευσης της κυρωτικής πράξης. Εν προκειμένω, η μη συγκοινοποίηση της προεκδοθείσας απορριπτικής των αντιρρήσεων πράξης δεν επηρεάζει το κύρος της κυρωτικής του δασικού χάρτη πράξης. Επίσης, ανεξαρτήτως εάν η παράλειψη προηγούμενης έκδοσης ατομικής πράξης συγκρότησης της Επιτροπής θα συνιστούσε πλημμέλεια της προσβαλλόμενης πράξης, πάντως, στην προκειμένη περίπτωση η Επιτροπή Εξέτασης Αντιρρήσεων Δασικού Χάρτη Τοπικής Κοινότητας … και … του Δήμου … – … Π.Ε. … συγκροτήθηκε, χωριστά από την Επιτροπή Εξέτασης Αντιρρήσεων Δασικού Χάρτη Τοπικής Κοινότητας … του Δήμου … – … Π.Ε. …, με την υπ’ αριθμ. …/…2012 απόφαση του Γενικού Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας – Θράκης και τροποποιήθηκε (με αντικατάσταση μέλους) με την υπ’ αριθμ. …/….2013 απόφαση του ίδιου οργάνου. Οι αρμοδιότητες δε των Επιτροπών Εξέτασης Αντιρρήσεων ορίζονται ευθέως και ενιαίως από το νόμο. Περαιτέρω, η προηγούμενη έκφραση γνώμης υπαλλήλου κατά την άσκηση των καθηκόντων του και στο πλαίσιο άσκησης των αρμοδιοτήτων του, βάσει των ειδικών γνώσεών του, και μάλιστα επί διαφορετικού, έστω και συναφούς, ζητήματος, όπως εν προκειμένω, δεν δημιουργεί υπόνοιες μεροληψίας του συμμετέχοντος σε συλλογικό όργανο της Διοίκησης υπαλλήλου και συνακόλουθα του αποφασίζοντος διοικητικού οργάνου. Περαιτέρω, η αιτιολογία που παρέσχε η Διοίκηση αναφορικά με το δασικό χαρακτήρα των ένδικων εκτάσεων, για τις οποίες υποβλήθηκαν αντιρρήσεις από τις αιτούσες, είναι νόμιμη, καθόσον στηρίζεται, αφενός μεν στην κήρυξη τμήματος αυτών ως αναδασωτέων, αφετέρου δε και προεχόντως, στα μορφολογικά χαρακτηριστικά τους, όπως προκύπτουν διαχρονικά από τα δεδομένα ορθοφωτοχαρτών, κτηματολογικών χαρτών που συντάχθηκαν κατά το ν. 248/76 και σύγχρονης παρατήρησης. Ακόμη, η προσβαλλόμενη πράξη δεν στηρίζεται μόνο στην προαναφερόμενη πράξη αναδάσωσης αλλά αιτιολογείται ειδικότερα με βάση το χαρακτήρα και τη μορφολογία της περιοχής, ενώ νομίμως ελήφθη υπόψη, στην προκειμένη περίπτωση, μεταξύ άλλων στοιχείων του φακέλου, ο χαρακτηρισμός των ένδικων εκτάσεων ως δασικών στους κτηματολογικούς χάρτες της περιοχής που καταρτίστηκαν με βάση το ν. 248/1976. Κατά τη διαδικασία των αντιρρήσεων δεν εξετάζονται θέματα ιδιοκτησίας παρά μόνο στο μέτρο που αυτό είναι αναγκαίο για την απόδειξη του εννόμου συμφέροντος ούτε θίγονται ιδιοκτησιακά δικαιώματα του Δημοσίου ή ιδιωτών και, επομένως, η απόφαση του πολιτικού δικαστηρίου που προσκόμισαν οι αιτούσες προκειμένου να αποδείξουν τα ιδιοκτησιακά τους δικαιώματα επί των ένδικων εκτάσεων, δεν αποτελούσε νόμιμο στοιχείο κρίσης της Επιτροπής Εξέτασης Αντιρρήσεων και νομίμως δεν ελήφθη υπόψη από την εν λόγω Επιτροπή.

Εξάλλου, όπως έχει κριθεί, ο χαρακτηρισμός μιας έκτασης ως δασικής ή μη, με τις συνέπειες που επάγεται κατά το Σύνταγμα και το νόμο, είναι θέμα διοικητικής φύσης, η επίλυση του οποίου απόκειται, κατά το Σύνταγμα, στη Διοίκηση και σε περίπτωση αμφισβήτησης στο Συμβούλιο της Επικρατείας και τα τακτικά διοικητικά δικαστήρια και, επομένως, οι αποφάσεις των πολιτικών δικαστηρίων που επιλύουν αμφισβητήσεις για το ιδιοκτησιακό καθεστώς δασών ή δασικών εκτάσεων κρίνουν με δύναμη δεδικασμένου μόνον την ύπαρξη ή μη ιδιωτικών δικαιωμάτων σε τέτοιες εκτάσεις και δεν ασκούν επιρροή στο χαρακτήρα τους ως δασικών ή μη.

Επίσης, η κρίση περί του δασικού χαρακτήρα μιας έκτασης εκφέρεται με βάση κριτήρια που είναι αντικειμενικά και δεν συνάπτονται με την υποκειμενική συμπεριφορά του ενδιαφερομένου και, επομένως, δεν απαιτείται ακρόαση του θιγόμενου πριν από την έκδοση της σχετικής διοικητικής πράξης, συνεπώς δεν τίθεται ζήτημα παραβίασης του δικαιώματος προηγούμενης ακρόασης. Τέλος, η κατάρτιση των δασικών χαρτών υπαγορεύεται από το δημόσιο συμφέρον της προστασίας του δασικού πλούτου της χώρας και αφορά, τόσο δημόσιες όσο και ιδιωτικές δασικές εκτάσεις, με την έννοια δε αυτή εναρμονίζεται με το Σύνταγμα και την ΕΣΔΑ.