Διοικητικό Εφετείο Αθηνών: Πότε απαλλάσσονται του φόρου κληρονομιάς συνδικαιούχοι τραπεζικών λογαριασμών – χαρτοφυλακίων εξωτερικού

71

Για όλες τις καταθέσεις σε κοινούς τραπεζικούς λογαριασμούς ή σε κοινά χαρτοφυλάκια, στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό, Ελλήνων που ζουν εδώ, παρέχεται απαλλαγή των συνδικαιούχων από το φόρο κληρονομίας, σε περίπτωση θανάτου ενός συνδικαιούχου. Υπό μία προϋπόθεση όμως, όπως έκρινε το Τριμελές Διοικητικό Εφετείο Αθηνών με την υπ΄αριθμόν 59/2020 απόφασή του: να έχει τεθεί πρόσθετος όρος στους κοινούς λογαριασμούς και στα κοινά χαρτοφυλάκια ότι, μετά το θάνατο οποιουδήποτε συνδικαιούχου, οι καταθέσεις περιέρχονται αυτοδικαίως στους λοιπούς επιζώντες.

Στο δικαστήριο είχαν προσφύγει κατά του Ελληνικού Δημοσίου 4 συγγενικά πρόσωπα γυναίκας που απεβίωσε το 2016 με την οποία ήταν συνδικαιούχοι σε τραπεζικούς λογαριασμούς και χαρτοφυλάκια που τηρούνταν εκτός Ελλάδος.

Οι προσφεύγοντες υποστήριξαν ότι όσον αφορά στους κοινούς λογαριασμούς και στα κοινά χαρτοφυλάκια που τηρούνται στην ημεδαπή, υπάρχει πάγια πρακτική από τη φορολογική αρχή, ανεξαρτήτως της θέσης ή όχι σε αυτούς/αυτά του πρόσθετου όρου που προβλέπεται από το άρθρο 2 του ν. 5638/1932, να περιέρχονται, μαζί με τα ποσά που είναι κατατεθειμένα σ’ αυτούς, στους επιζώντες συνδικαιούχους με πλήρη φορολογική απαλλαγή. Ενόψει τούτου ισχυρίστηκαν ότι η απαίτηση της φορολογικής αρχής, να γίνεται δεκτή και για τους κοινούς λογαριασμούς και για τα κοινά χαρτοφυλάκια, που τηρούνται στην αλλοδαπή, η πιο πάνω φορολογική απαλλαγή, εφόσον υπάρχει ρητή αναφορά στους λογαριασμούς και τα χαρτοφυλάκια αυτά πρόσθετου όρου, είναι καταχρηστική. Περαιτέρω, οι προσφεύγοντες ισχυρίστηκαν ότι η πρόβλεψη απαλλαγής από το φόρο κληρονομίας μόνον για τα ποσά που βρίσκονται κατατεθειμένα σε κοινούς λογαριασμούς και σε κοινά χαρτοφυλάκια στην Ελλάδα, παραβιάζει το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και, ειδικότερα, την αρχή της ελεύθερης κίνησης των κεφαλαίων.

Το Δικαστήριο ωστόσο απέρριψε την προσφυγή τους επικαλούμενο ότι : «Από τις διατάξεις του άρθρου 2 του ν. 5638/1932, σε συνδυασμό με τις διατάξεις της παρ. 2 περ. γ του άρθρου 25 του ν. 2961/2001, οι οποίες ισχύουν αδιαλείπτως από τη δημοσίευση τους στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και μέχρι σήμερα, συνάγεται ότι για όλες τις καταθέσεις σε κοινούς τραπεζικούς λογαριασμούς ή σε κοινά χαρτοφυλάκια, στην ημεδαπή ή στην αλλοδαπή, Ελλήνων κατοίκων ημεδαπής, παρέχεται απαλλαγή των συνδικαιούχων από το φόρο κληρονομίας, σε περίπτωση θανάτου ενός συνδικαιούχου, υπό την προϋπόθεση ότι έχει τεθεί ο πρόσθετος όρος στους κοινούς λογαριασμούς και στα κοινά χαρτοφυλάκια ότι, μετά το θάνατο οποιουδήποτε συνδικαιούχου, οι καταθέσεις περιέρχονται αυτοδικαίως στους λοιπούς επιζώντες.

Συνεπώς, η πρόβλεψη από τις παραπάνω διατάξεις του πρόσθετου όρου στους κοινούς λογαριασμούς και στα κοινά χαρτοφυλάκια, προκειμένου οι κοινοί αυτοί λογαριασμοί και τα κοινά χαρτοφυλάκια να περιέρχονται χωρίς φόρο κληρονομίας στους επιζώντες συνδικαιούχους, ισχύει τόσο για τους κοινούς λογαριασμούς και τα κοινά χαρτοφυλάκια που βρίσκονται στην ημεδαπή, όσο και για αυτούς/αυτά που βρίσκονται στην αλλοδαπή. Ενόψει αυτού, η ενδεχόμενη αποδοχή από τη φορολογική διοίκηση απαλλαγής από το φόρο κληρονομίας ποσών προερχόμενων από καταθέσεις σε κοινούς λογαριασμούς ή σε κοινά χαρτοφυλάκια, που τηρούνται στην ημεδαπή, χωρίς να ερευνάται αν ο πιο πάνω αναφερόμενος πρόσθετος όρος έχει τεθεί πράγματι στους λογαριασμούς και τα χαρτοφυλάκια αυτά, δεν βρίσκει έρεισμα στις πιο πάνω διατάξεις και για το λόγο αυτό προβάλλεται αλυσιτελώς από τους προσφεύγοντες. Επομένως, δεν εμφανίζεται καταχρηστική η απαίτηση της φορολογικής διοίκησης να έχει τεθεί ο προβλεπόμενος, από τις διατάξεις, που προαναφέρθηκαν, πρόσθετος όρος στους κοινούς λογαριασμούς και στα κοινά χαρτοφυλάκια, που τηρούνταν στην αλλοδαπή από τους προσφεύγοντες – οι οποίοι, σε κάθε περίπτωση, ούτε επικαλούνται, ούτε αποδεικνύουν ότι τέτοιος πρόσθετος όρος είχε τεθεί στους λογαριασμούς και στα χαρτοφυλάκια αυτά -εφόσον δεν προκύπτει διαφορετική νομοθετική αντιμετώπιση των κοινών λογαριασμών και χαρτοφυλακίων της αλλοδαπής έναντι αυτών της ημεδαπής.

Περαιτέρω, η πιο πάνω διάταξη δεν παραβιάζει το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και, ειδικότερα, την αρχή της ελεύθερης κίνησης των κεφαλαίων, η οποία προβλέπεται από το άρθρο 63 της ΣΛΕΕ, αφού, όπως προαναφέρθηκε, δεν υφίσταται διαφορετική νομοθετική ρύθμιση για τις προϋποθέσεις απαλλαγής από το φόρο κληρονομίας των κοινών λογαριασμών και χαρτοφυλακίων ανάλογα με το αν τηρούνται στην Ελλάδα ή σε χώρες του εξωτερικού. Ενόψει αυτών, οι αντίθετοι ισχυρισμοί των προσφευγόντων πρέπει να απορριφθούν ως αβάσιμοι…».

https://www.dikastiko.gr/%cf%80%cf%81%cf%89%cf%84%ce%bf-%ce%b8%ce%b5%ce%bc%ce%b1/dioikitiko-efeteio-athinon-pote-apallassontai-toy-foroy-klironomias-syndikaioychoi-trapezikon-logariasmon-chartofylakion-exoterikoy/