Capital Economics: Ελλάδα, Ισπανία, Πορτογαλία – οι μεγάλοι χαμένοι του τουρισμού

53

Της Ελευθερίας Κούρταλη

Οι ταξιδιωτικοί περιορισμοί που έχουν εφαρμοστεί επίσημα σε συνδυασμό με την πολύ προσεκτική στάση που τηρούν οι τουρίστες σε ό,τι αφορά την επιλογή του προορισμού των διακοπών τους, είναι πιθανό να “χτυπήσουν” έντονα την Ισπανία, την Ελλάδα και την Πορτογαλία, όπως εκτιμά η Capital Economics. Η Γερμανία θα την “γλιτώσει” με μικρές επιπτώσεις λόγω του συγκριτικά μικρότερου τουριστικού κλάδου σε σχέση με το ΑΕΠ της, τον σχετικά μικρό αριθμό ξένων τουριστών και την πιθανή αύξηση των “διακοπών στο σπίτι” (staycation).

Ο ποσοτικός προσδιορισμός της οικονομικής σημασίας του τουρισμού δεν είναι απλός, όπως σημειώνεται. Το 2008, η Eurostat, τα Ηνωμένα Έθνη, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Τουρισμού και ο ΟΟΣΑ υπέβαλαν από κοινού σταθερούς ορισμούς και μεθόδους για να το πράξουν. Μετρούν την άμεση συμβολή του τουρισμού στο ΑΕΠ με το άθροισμα της ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας που δημιουργείται ως απάντηση στην τουριστική κατανάλωση, συν τους καθαρούς φόρους στα προϊόντα και τις εισαγωγές που σχετίζονται με αυτήν την κατανάλωση. Αυτό περιλαμβάνει δαπάνες τόσο από εγχώριους όσο και από διεθνείς τουρίστες. Σε αυτό το μέτρο, μεταξύ των χωρών της ευρωζώνης, ο τουρισμός είναι πιο σημαντικός για την Ελλάδα, με ποσοστό άνω του 8% του ΑΕΠ. Αντιπροσωπεύει περίπου το 6% του ΑΕΠ στην Ιταλία και την Ισπανία, αλλά λιγότερο από 4% στη Γαλλία και τη Γερμανία.

Αυτό όμως δεν λέει ολόκληρη την… ιστορία, καθώς ο τουρισμός αυξάνει επίσης έμμεσα το ΑΕΠ. Το Παγκόσμιο Συμβούλιο Εμπορίου και Τουρισμού εκτιμά τον συνολικό αντίκτυπο του τουρισμού συμπεριλαμβάνοντας το άμεσο αποτέλεσμα, τις επιπτώσεις της αλυσίδας εφοδιασμού, τις σχετικές με τον τουρισμό επενδύσεις και τις κυβερνητικές δαπάνες, καθώς και την επαγόμενη κατανάλωση από τους εργαζομένους που απασχολούνται στον τομέα του τουρισμού. Σε αυτή τη βάση, η Ελλάδα είναι και πάλι στην πρώτη θέση, με τον τουρισμό να αντιπροσωπεύει πάνω από το ένα πέμπτο του ΑΕΠ. Αντιπροσωπεύει το 14% στην Ισπανία, το 13% στην Ιταλία, το 9% στη Γερμανία και το 8,5% στη Γαλλία. 

ωδ

Κατά τη διάρκεια των πρόσφατων lockdowns, ο τουριστικός τομέας έκλεισε σχεδόν εντελώς, με την πληρότητα των ξενοδοχείων να είναι σχεδόν μηδενική τον Απρίλιο. Τον Μάιο η πληρότητα ήταν πολύ χαμηλή, ενώ τα διεθνή ταξίδια ήταν πολύ χαμηλότερα από τα κανονικά επίπεδα τον Ιούνιο και τον Ιούλιο. Τα κρούσματα κορονοϊού αυξάνονται ήδη στην Ισπανία, ωστόσο υπό την προϋπόθεση ότι δεν υπάρχει ένα μεγάλο νέο κύμα της πανδημίας, κατά τους προσεχείς μήνες οι αριθμοί τουριστών στην ευρωζώνη είναι πιθανό να αυξηθούν προς τα πιο κανονικά επίπεδα για τη συγκεκριμένη περίοδο του έτους. Ωστόσο, οι εταιρείες στον κλάδο των διακοπών θα έχουν ακόμη χάσει ένα μεγάλο μέρος των εσόδων τους.

Οι χώρες που εξαρτώνται περισσότερο από ξένους τουρίστες είναι πιθανό να αντιμετωπίσουν βραδύτερη ανάκαμψη. Οι κυβερνήσεις είναι πιο πιθανό να επιβάλουν περιορισμούς στα διεθνή παρά στα εγχώρια ταξίδια, και αυτό θα μπορούσε να κάνει τους παραθεριστές πιο προσεκτικούς να ταξιδέψουν εκτός συνόρων, ακόμη και αν εξακολουθεί να επιτρέπεται. Αναλύοντας τις δαπάνες από εγχώριους και ξένους τουρίστες σε χώρες της ζώνης του ευρώ το 2019, δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι οι μικρότερες οικονομίες όπως η Κύπρος και η Μάλτα, αλλά και η Ελλάδα, βασίζονται περισσότερο στους ξένους τουρίστες. Μεταξύ των μεγάλων οικονομιών, πάνω από το ήμισυ των τουριστικών δαπανών στην Ισπανία προέρχεται από μη κατοίκους. Το μερίδιο είναι περίπου το ένα τρίτο στη Γαλλία, το ένα τέταρτο στην Ιταλία και μόνο περίπου το 15% στη Γερμανία.

ξκ.

Χρησιμοποιώντας αυτούς τους δείκτες και τη συνολική συμβολή του τουρισμού στο ΑΕΠ, η Capital Economics υπολόγισε τη συμβολή του ξένου τουρισμού. Η Ελλάδα βρίσκεται στην κορυφή της λίστας (πάνω από 14%), με την Πορτογαλία να μην είναι πολύ πίσω. Η Γερμανία βρίσκεται στο αντίθετο άκρο, με λίγο περισσότερο από το 1% του ΑΕΠ να προέρχεται από ξένους τουρίστες.

Ορισμένες χώρες θα μπορούσαν πραγματικά να επωφεληθούν από την αύξηση των παραθεριστών που επιλέγουν να μείνουν εντός της χώρας τους για διακοπές, όπως η Γερμανία, για παράδειγμα, δεδομένου ότι οι Γερμανοί τουρίστες συνήθως ξοδεύουν περίπου το 2,5% του ΑΕΠ σε άλλες χώρες, πολύ περισσότερο από ό, τι οι ξένοι τουρίστες ξοδεύουν στη Γερμανία. Έτσι, η Γερμανία θα μπορούσε ακόμη και να κερδίσει περισσότερα από όσα θα χάσει από την πτώση του διεθνούς τουρισμού.

Τέλος, η Capital Economics προειδοποιεί πως τα προβλήματα στον τουριστικό τομέα θα παραμείνουν για μεγάλο χρονικό διάστημα. Εάν τα κρούσματα αυξηθούν αργότερα μέσα στο έτος, η μείωση του τουρισμού θα βλάψει μια διαφορετική ομάδα χωρών από εκείνες που υπέφεραν το καλοκαίρι. Για παράδειγμα, ο τουρισμός στην Αυστρία κορυφώνεται το καλοκαίρι και ξανά τον χειμώνα, λόγω της δημοτικότητάς της ως χιονοδρομικό θέρετρο. Και φυσικά, εάν δεν βρεθεί εμβόλιο, ο διεθνής τουρισμός θα μπορούσε να μειωθεί για τα επόμενα χρόνια. Αυτός είναι ένας από τους βασικούς άγνωστους κινδύνους γύρω από τις οικονομικές προβλέψεις. Πάντως, σε γενικές γραμμές στην ευρωζώνη, η Ισπανία, η Πορτογαλία και η Ελλάδα φαίνονται οι πιο ευάλωτες στο σοκ που βιώνει ο τουρισμός λόγω της πανδημίας.

https://www.capital.gr/oikonomia/3471775/capital-economics-ellada-ispania-portogalia-oi-megaloi-xamenoi-tou-tourismou