Άρνηση οικογενειακής επανένωσης Σύριου με τη σύζυγό του επειδή δεν είχε άδεια διαμονής στη Δανία για τουλάχιστον 3 χρόνια. Παραβίαση της οικογενειακής ζωής

52

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΕΥΡΕΙΑΣ ΣΥΝΘΕΣΗΣ

M.A. κατά Δανίας της 9.7.2021 (αριθ. 6697/18)

Βλ. εδώ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Δικαίωμα στην οικογενειακή επανένωση και αλλοδαποί. Προϋπόθεση άδειας διαμονής στη Δανία για τρία χρόνια πριν να διαταχθεί η οικογενειακή επανένωση Σύριου με τη σύζυγό του. Ο προσφεύγων εγκατέλειψε τη Συρία τον Ιανουάριο του 2015 και ζήτησε άσυλο στη Δανία τον Απρίλιο του ίδιου έτους, όπου του χορηγήθηκε «προσωρινό καθεστώς προστασίας». Ενώπιον του ΕΔΔΑ, παραπονέθηκε ότι η απόφαση των αρχών να αρνηθούν προσωρινά την οικογενειακή επανένωση με τη σύζυγό του με την αιτιολογία ότι δεν είχε άδεια διαμονής, σύμφωνα με τον νόμο περί αλλοδαπών, για τα προηγούμενα τρία χρόνια, παραβίασε τα  δικαιώματά του.

Το Στρασβούργο διαπίστωσε ειδικότερα ότι, δεδομένης της έλλειψης εξατομικευμένης αξιολόγησης της υπόθεσης του προσφεύγοντος και της διάρκειας της αναμονής για να μπορέσει να ασκήσει το δικαίωμά του σχετικά με την οικογενειακή επανένωση, οι αρχές είχαν αποτύχει να επιτύχουν δίκαιη ισορροπία μεταξύ των ατομικών αναγκών του προσφεύγοντος  και της οικονομικής ευημερίας της χώρας κατά την αξιολόγηση της αίτησής του για επανένωση με τη σύζυγό του.

Το ΕΔΔΑ έκρινε, με πλειοψηφία 16 ψήφων υπέρ, έναντι 1 κατά, ότι υπήρξε παραβίαση δικαιώματος σεβασμού της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής (άρθρο 8 της ΕΣΔΑ).

 ΔΙΑΤΑΞΗ

Άρθρο 8

ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ

Ο προσφεύγων, M.A., είναι Σύριος υπήκοος ο οποίος γεννήθηκε το 1959 και ζει στο Marstal της Δανίας.

Ο προσφεύγων εγκατέλειψε τη Συρία τον Ιανουάριο του 2015 και ζήτησε άσυλο στη Δανία τον Απρίλιο του ίδιου έτους. Η γυναίκα του είχε παραμείνει στη Συρία. Στις 8 Ιουνίου 2015, η Υπηρεσία Μετανάστευσης του χορήγησε «προσωρινό καθεστώς προστασίας »(άρθρο 7 παράγραφος 3 του νόμου περί αλλοδαπών) για ένα έτος. Αυτό το καθεστώς επεκτείνονταν και ανανεώνονταν κάθε χρόνο. Ωστόσο, οι αρχές δεν διαπίστωσαν ότι πληρούσε τις προϋποθέσεις για χορήγηση καθεστώτος προστασίας (άρθρο 7 παράγραφος 2 του νόμου περί αλλοδαπών). Ο προσφεύγων άσκησε έφεση κατά της απόφασης αυτής στο Διοικητικό Συμβούλιο Μετανάστευσης.

Το Διοικητικό Συμβούλιο επιβεβαίωσε την απόφαση να μην του χορηγηθεί καθεστώς προστασίας, δηλώνοντας ότι ο προσφεύγων δεν είχε «υποβληθεί σε συγκεκριμένες και προσωπικές διώξεις κατά τη διάρκεια της παραμονής του στη Δαμασκό». Αυτή η απόφαση ήταν οριστική.

Εν τω μεταξύ, τον Νοέμβριο του 2015, ο προσφεύγων ζήτησε την οικογενειακή επανένωση με τη σύζυγό του. Το αίτημα του απορρίφθηκε το 2016, καθώς ο προσφεύγων δεν είχε άδεια διαμονής τα προηγούμενα τρία χρόνια. Η απόφαση αυτή έγινε δεκτή από το συμβούλιο προσφυγών μετανάστευσης.

Ο προσφεύγων προσέφυγε σε δικαστήριο, καταγγέλλοντας ότι η απόφαση παραβίαζε τα δικαιώματα της Σύμβασης. Ισχυρίστηκε επίσης ότι υφίστατο διακρίσεις σε σχέση με άτομα τα οποία τους είχαν χορηγηθεί προστασία και άσυλο. Η προσφυγή του απορρίφθηκε σε δύο βαθμούς δικαιοδοσίας και, τέλος, από το Ανώτατο Δικαστήριο. Το τελευταίο δικαστήριο δήλωσε, με εκτενή συλλογιστική και με αναφορά στη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου για τα ανθρώπινα δικαιώματα, τα ακόλουθα: «Επιπλέον, φαίνεται ότι ο αριθμός των νεοεισερχόμενων καθορίζει εάν η επερχόμενη ενσωμάτωση θα είναι επιτυχής και ότι είναι απαραίτητο να επιτευχθεί η σωστή ισορροπία για να διατηρηθεί μια ορθή και ασφαλή κοινωνία.».

Σε αυτό το πλαίσιο, το Ανώτατο Δικαστήριο διαπιστώνει ότι ο περιορισμός της επιλεξιμότητας για την οικογενειακή επανένωση δικαιολογείται από συμφέροντα που πρέπει να προστατευθούν βάσει του άρθρου 8 της Σύμβασης. «… η προϋπόθεση ότι ο [M.A.] πρέπει κανονικά να διαμένει στη Δανία για τρία χρόνια πριν να μπορεί να διαταχθεί η οικογενειακή επανένωση με την σύζυγό του εμπίπτει στο περιθώριο εκτίμησης που απολαμβάνει το Κράτος. Η απόφαση του συμβουλίου μετανάστευσης δεν αντιβαίνει στο άρθρο 8 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα. ”

Στις 22 Οκτωβρίου 2018 ο προσφεύγων υπέβαλε εκ νέου αίτηση για οικογενειακή επανένωση. Στις 29 Σεπτεμβρίου 2019 η σύζυγος του προσφεύγοντος ήρθε στη Δανία έχοντας λάβει άδεια διαμονής.

Βασιζόμενος στα άρθρα 8 (δικαίωμα σεβασμού της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής) και 14 (απαγόρευση διακρίσεων), ο προσφεύγων παραπονέθηκε ότι η απόφαση των αρχών να αρνηθούν προσωρινά την οικογενειακή επανένωση με τη σύζυγό του με την αιτιολογία ότι δεν είχε άδεια διαμονής  σύμφωνα με το άρθρο 7 παράγραφος 3 του Νόμου περί αλλοδαπών για τα προηγούμενα τρία χρόνια, παραβίασε τα  δικαιώματά του.

ΤΟ ΣΤΡΑΣΒΟΥΡΓΟ ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ…

Άρθρο 8

Το Δικαστήριο διαπίστωσε εξαρχής ότι η καταγγελία του προσφεύγοντος αφορούσε το αίτημα που είχε υποβάλλει την 4η Νοεμβρίου 2015 για οικογενειακή επανένωση μόνο με τη σύζυγό του. Εκείνη την εποχή είχε άδεια διαμονής σύμφωνα με το άρθρο 7 παράγραφος 3 του νόμου περί αλλοδαπών για πέντε μήνες. Η υπόθεση αφορούσε έτσι την αναβολή τριών χρόνων του δικαιώματος του προσφεύγοντος να του χορηγηθεί οικογενειακή επανένωση. Ωστόσο, ο προσφεύγων  δεν αμφισβήτησε ότι η περίοδος αναμονής ενός έτους ήταν «λογική». Το Δικαστήριο επεσήμανε επίσης ότι ήταν η πρώτη φορά που έπρεπε να εξετάσει εάν η επιβολή περιόδου αναμονής για τη χορήγηση της οικογενειακής επανένωσης σε άτομα που επωφελούνται από καθεστώς επικουρικής ή προσωρινής προστασίας ήταν καταγγελία βασιζόμενη στην Σύμβαση.

Το Δικαστήριο επανέλαβε ότι ένα κράτος είχε το δικαίωμα να ελέγχει την είσοδο αλλοδαπών στην επικράτειά του και τη διαμονή τους. Η Σύμβαση δεν εγγυάται το δικαίωμα αλλοδαπού να εισέρχεται ή να ζει σε μια συγκεκριμένη χώρα. Το Δικαστήριο επεσήμανε επίσης ότι το συγκεκριμένο καθεστώς μετανάστευσης ατόμων που ζητούν οικογενειακή επανένωση – ιδίως τα δικαιώματά τους ως δικαιούχοι επικουρικής προστασίας – και του προσωρινού χαρακτήρα κάθε άρνησης λόγω της νόμιμης περιόδου αναμονής,  δεν είχε αμφισβητηθεί μέχρι σήμερα στη νομολογία του. Κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα κράτη έχουν ευρεία διακριτική ευχέρεια σε αυτόν τον τομέα, αλλά ότι οι εφαρμοζόμενες διαδικασίες πρέπει να είναι πρακτικές και αποτελεσματικές.

Το βασικό ερώτημα για το Δικαστήριο ήταν αν οι δανικές αρχές είχαν επιτύχει μια δίκαιη ισορροπία μεταξύ των ανταγωνιστικών συμφερόντων του ατόμου και της κοινότητας στο σύνολό της. Σύμφωνα με τον νόμο της Δανίας, οι προσφεύγοντες  με «καθεστώς προσωρινής προστασίας» (άρθρο 7 παράγραφος 3 του νόμου περί αλλοδαπών) είχαν περιορισμένο  δικαίωμα στην οικογενειακή επανένωση κάτι που δεν συνέβαινε σε άλλους που είχαν λάβει προστασία από το κράτος (σύμφωνα με τις ενότητες 7 (1) ή (2)). Το Δικαστήριο δεν διαπίστωσε κανένα λόγο να αμφισβητήσει τη διάκριση μεταξύ αυτών των δύο κατηγοριών.

Το Δικαστήριο δήλωσε ότι μια περίοδος αναμονής τριών ετών ήταν πολύς χρόνος για να χωριστεί από την οικογένεια του, και ότι η περίοδος δεν περιλάμβανε την απομάκρυνσή του από τα κέντρα φιλοξενίας, που σημαίνει ότι η περίοδος θα ήταν αναπόφευκτα μεγαλύτερη. Αυτός ο χωρισμός διατάραζε την οικογενειακή ζωή. Αποδέχθηκε ότι υπήρχε οικογενειακός δεσμός  μεταξύ του προσφεύγοντος και της συζύγου του. Ωστόσο, σημείωσε ότι ο προσφεύγων δεν είχε στενούς δεσμούς με τη Δανία όταν είχε υποβάλει την αίτηση, αφού βρισκόταν στο κράτος μόνο για λίγους μήνες. Το δικαστήριο παρατήρησε ότι η απότομη μείωση του αριθμού των αιτούντων άσυλο το 2016 και το 2017 δεν είχε προκαλέσει το Κοινοβούλιο να επανεξετάσει τη διάρκεια της περιόδου αναμονής. Το Δικαστήριο δήλωσε ότι οι αρχές δεν είχαν πρόσβαση σε νομολογία σχετική με την κατάσταση. Το Ανώτατο Δικαστήριο είχε «αποδεχτεί» ότι οι σύζυγοι αντιμετώπισαν ανυπέρβλητα εμπόδια συγκατοίκησης στη Συρία, αλλά είχε τονίσει ότι το εμπόδιο στην άσκηση της οικογενειακής τους ζωής  ήταν προσωρινό. Διαπίστωσε ότι η τριετής περίοδος αναμονής ενέπιπτε στην κρατική ευχέρεια.

Ωστόσο, το Δικαστήριο διαπίστωσε ότι ο νόμος περί αλλοδαπών δεν επέτρεπε εξατομικευμένη αξιολόγηση συγκεκριμένης οικογενειακής κατάστασης. Αυτό είχε καταστήσει υποχρεωτική την αναμονή του προσφεύγοντος για οικογενειακή επανένωση. Δεδομένο αυτό, και τη διάρκεια του γάμου του προσφεύγοντος και την αδυναμία να συμβιώσει αυτός και η σύζυγός του μαζί στη Συρία, το Δικαστήριο διαπίστωσε ότι οι αρχές δεν είχαν επιτύχει μια δίκαιη ισορροπία μεταξύ των αναγκών του ατόμου και την οικονομική ευημερία της χώρας.

Κατά συνέπεια, υπήρξε παραβίαση της Σύμβασης.

Άλλα άρθρα

Λαμβάνοντας υπόψη τη διαπίστωση βάσει του άρθρου 8, το Δικαστήριο δεν διαπίστωσε την ανάγκη να εξεταστεί χωριστά την καταγγελία σύμφωνα με το άρθρο 14 σε συνδυασμό με το άρθρο 8.

Δίκαιη ικανοποίηση (άρθρο 41)

Το Δικαστήριο έκρινε ότι η Δανία έπρεπε να καταβάλει στον προσφεύγοντα 10.000 ευρώ για ηθική βλάβη.

Ξεχωριστές απόψεις

Ο δικαστής Mourou-Vikström εξέφρασε αντίθετη γνώμη η οποία επισυνάπτεται στην απόφαση.